“Üniversiteye girişte sınavların kaldırılmasıyla ilgili Sayın Cumhurbaşkanımızın bir talimatı olursa bu konuda çalışabiliriz.”

“ Yapay zekâ konusu ciddi bir mesele. Birkaç seneden beri yapay zekânın etiğini, hukukunu ve tekniğini çalışan bir komisyonumuz var”

“ Yükseköğretimde kayıtlı toplam öğrenci sayısı 6 milyon 950 bine ulaştı”

“Üniversitelerde 34 yaşını tamamlamış kadınlara ayırdığımız kontenjan için 168 bin başvuru yapıldı”

“Üniversitelerimizdeki bu yılki toplam kontenjan sayısı şu an itibariyle 1 milyon 73 bin”

21 Haziran 2023 / Ankara

Yükseköğretim Kurulu Başkanı Erol Özvar gazete ve televizyonların Ankara temsilcileriyle Hacettepe Üniversitesi Beyaz Ev’de bir araya geldi.

Türkiye’de yükseköğretime ilişkin güncel verileri paylaşan Özvar, 2022-2023 eğitim-öğretim yılı itibarıyla yükseköğretimde kayıtlı toplam öğrenci sayısının 6 milyon 950 bin 142 olduğunu belirtti.

Özvar, bu yıl 34 yaşını tamamlamış kadınlara yükseköğretimde genel kontenjanı bozmadan ek kontenjan ayırdıklarını hatırlatarak bu kapsamda 168 bin kadınının bu yıl Yükseköğretim Kurumları Sınavı'na girdiğini kaydetti. Depremzede adaylar için deprem bölgesindeki üniversitelerde ek kontenjan ayırdıklarını belirten Özvar, bu şekilde 21 bin kişilik kontenjan ayrıldığını söyledi.

Öğretim elemanı sayısının 184 bin 702’ye ulaştığını bildiren Özvar, bir taraftan yükseköğretim kapasitesi artarken diğer taraftan ülkenin en yetişmiş, nitelikli nüfusuna da üniversitelerde yer açıldığını ifade etti.

Son yıllarda kadın öğretim elemanlarının sayısında bir artış meydana geldiğine dikkat çeker Özvar, “Kadınların oranının en yüksek olduğu kategori araştırma görevlileri. Araştırma görevlilerinin yüzde 52’si kadınlardan meydana geliyor. En düşük olduğu oran ise profesör. Bu konuda da zamana ihtiyaç var." ifadelerini kullandı.

Özvar, lisans, ön lisans ve açık öğretim olmak üzere üniversitelerin bu yılki kontenjan sayısının 1 milyon 73 bin 404 olduğunu bildirdi.

Yükseköğretim Kurulu Başkanı Erol Özvar, yükseköğretime ilişkin güncel verileri aktarmasının ardından gazetecilerin çeşitli konulardaki sorularını yanıtladı. Özvar’a yöneltilen sorularla ilgili konu başlıkları ve cevaplar şöyle:

-Üniversite sayısının artması-

Türkiye genç bir nüfusa sahip olduğunu ve buna bağlı olarak okullaşma oranlarının arttığını ifade eden Özvar, “İlk ve ortaöğretimde öğrenci, mezun sayıları artıyor. Ortaöğretimden mezun olan öğrenciler daha fazla üniversitede okumak istiyor.” dedi.

Üniversite mezunlarının istihdam oranının lise mezunlarının istihdam oranından yüksek olduğuna dikkat çeken Özvar, lise mezunu işsizlik oranlarının da üniversite mezunu işsizlik oranlarının üstünde olduğunu kaydetti. Dolayısıyla istihdama katılmak bakımından üniversite mezunları daha büyük şans bulduklarını ifade eden Özvar, “Öğrencileri motive eden önemli şeylerden bir tanesi daha yüksek bir refaha kavuşmak. İkincisi sosyal saygınlık. Bu açıdan da üniversite mezunlarının önemli bir avantajı var.” şeklinde konuştu.

Üniversitelerin öğrencileri meslek sahibi yapmaktan ziyade ilgili programda “bilgi, beceri ve yetkinlik” sahibi yaptığını vurgulayan Özvar, “Bu bakımdan üniversite okumak nitelikli bir dünya vatandaşı olmak, entelektüel ve kültürel anlamda donanım sahibi olmaktır. Elde ettiği o kazanımla iş piyasasında daha fazla öne çıkmaktır. Üniversite mezuniyeti demek eşittir meslek demek değildir.” ifadelerini kullandı.

-Üniversitelerin kontenjanları-

Yükseköğretim Kurulu Başkanı Özvar, Türkiye’deki 208 üniversitenin lisans, önlisans toplam kontenjan sayısının şu an itibarıyla 1 milyon 73 bin 404 olduğunu, bu sayının okul birincileri gibi bazı kontenjanlarla küçük oranda değişebileceğini bildirdi. Özvar, geçen sene bu rakamın 1 milyon 35 bin olduğunu hatırlattı.

-YKS’de barajın kaldırılması-

YKS’de barajın kaldırılmasının etkilerinin sorulması üzerine Özvar, “Başarı sıralaması gerektiren programlarda baraj aynen devam ediyor. Bizim yaptığımız TYT’de 150, AYT’de 180 barajını kaldırmış olduk. Eleme usulünden başarı sıralaması usulüne geçtik, yani sistemi değiştirdik. Şu andaki bizim sistemimiz dinamik, başarı sıralamasına dayalı. Tercih eden aday sayısını 2-2,5 kata çıkardık. Bu, tercih yapan adaylar arasında rekabeti sağladı. Tıp, diş hekimliği, mühendislik, eczacılık, mimarlık, eğitim fakültesi gibi programlarda baraj olduğu gibi devam ediyor. Oraya da şu an itibarıyla dokunmayı düşünmüyoruz. Başarıya gelince, başarı sıralaması yükseldi. Barajın kaldırılmasının güzel tarafı, sınavın daha dinamik, herkesin tercih yapabildiği bir modele dönüşmesi oldu.”

-Sınavsız üniversite-

Özvar, üniversiteye girişte sınavların kaldırılması ile ilgili tartışmaların hatırlatılması ve bu konuda bir çalışmalarının olup olmadığının sorulması üzerine “Dünyada üniversite seçme ve yerleştirme usulleri farklı olabiliyor. Bizde adayların çokluğu nedeniyle genel bir üniversite giriş sınavı yapılıyor. Bu sınavlar dünyada olduğu gibi Türkiye’de de tartışma konusu olabiliyor. Bu konuda Sayın Cumhurbaşkanımızın bizlere bir talimatı olursa biz bu konuda çalışabiliriz.” dedi.

Üniversiteye yerleşmeyi sadece üniversiteler bakımından değil ilk ve ortaöğretimin yapısını da dikkate alarak bir bütün olarak değerlendirmek gerektiğine işaret eden Özvar, “Bizim şu anda yapmaya çalıştığımız şey, elimizdeki bu sınavı uluslararası bir hale getirmek. Bu yıl ilk defa Türkiye'deki yükseköğretim kurumlarında öğrenim görmek isteyen öğrencilerin girdiği “Türkiye Yurt Dışından Öğrenci Kabul Sınavı (TR-YÖS) gerçekleştirdik. 20’den fazla ülkede sınav yaptık. Önümüzdeki yıl bu sayıyı 40-50 ülkeye çıkaracağız.” ifadesini kullandı.

-Bazı uluslararası öğrencilerin sınavsız olarak üniversiteye yerleştiği iddiaları-

Yükseköğretim Kurulu Başkanı Özvar, bazı uluslararası öğrencilerin sınavsız olarak üniversitelere yerleştirildiği iddialarına ilişkin “Üniversitelerimiz yabancı öğrenciler için önceden akademik takvimde tayin edilen kontenjan sayısı kadar öğrenci alabilirler. Belirtilen öğrenci kabul şartları ve kontenjanları haricinde kayıt yaptırılabilmesi mümkün değildir. Bu sadece Suriyeliler değil diğer ülke vatandaşları için de geçerlidir.” dedi.

-Akademik personel maaşlarının artırılması-

Özvar, akademik personel maaşlarının düşük kaldığına ilişkin soru üzerine şu açıklamayı yaptı:

“Kamuda çalışanlarla alakalı üniversite öğretim elemanlarını da kapsayacak bir düzenleme hazırlığı olduğunu biliyoruz. Biz de ilgili muhataplarımıza üniversitelerimizde çalışan gerek akademik gerek idari personelin özlük haklarıyla alakalı güncel durumu paylaştık. Bu konuda iyileştirmeler yapılması için Cumhurbaşkanlığı nezdinde gerekli girişimlerde bulunduk. Tüm kamu çalışanlarıyla birlikte üniversite öğretim elemanlarının özlük haklarında da önemli iyileştirme yapılacağına inanıyoruz.”

-Vakıf üniversitelerinin ücret artışları-

Vakıf yükseköğretim kurumlarının eğitim ücretlerinde yüksek oranda artış yapıldığına ilişkin şikayetlerin hatırlatılması üzerine Özvar, “Biliyorsunuz daha önce üniversitelere bir uyarı yazısı göndermiştik. Bu konuda vakıf üniversitelerimizden Türkiye’nin içinde bulunduğu durumu dikkate almak suretiyle öğrencilerimizi üzmeden, ailelerini, velilerini dikkate alarak bir artış yapmalarını bekliyoruz. İnanıyorum ki vakıf üniversitelerimiz hassasiyetlerine devam edecektir. Süreci yakından takip ettiğimizin bilinmesini isterim.” ifadelerini kullandı.

-Yapay zekâyla ilgili çalışmalar-

Özvar, akademide yapay zekâ kullanımı tartışmalarıyla ilgili olarak da “Birkaç seneden beri yapay zekânın etiğini, hukukunu ve tekniğini çalışan bir komisyonumuz var. Ayrıca kendi aramızda ‘Yapay zekâ yükseköğretime nasıl tesir eder?’ konusunu tartışıyoruz. ‘Türkiye’nin kendine mahsus bir yapay zekâ modeli veya altyapısı olabilir mi?’ Bunlar üzerinde de çalışmalarımız mevcut. Hatta ‘Bir yapay zekâ üniversitesi kurulabilir mi?’ konusunu da çalışıyoruz.” değerlendirmesinde bulundu.