Günümüzde diplomaya yönelik programlarla bunların içeriklerinin oluşturulması ve yükseköğretimle istihdam arasındaki ilişkinin kurulmasındaki belirleyici unsur, teknolojik gelişmelerdir. İçinde bulunduğumuz ve görünür gelecekte geçerliliğini koruyacak olan sosyoekonomik ve teknolojik konjonktürün gerektirdiği yükseköğretim mezunu kişilerde aranan temel nitelikleri aşağıdaki şekilde özetlemek mümkündür:

• Disiplinlerarası proje gruplarında çalışabilme yeteneği,
• Kendi dilinde ve en az bir yabancı dilde yazılı ve sözlü iletişim yeteneği,
• Bilgisayar okuryazarlığı,
• Bir mesleki alanda derinlik yanında ilgili bir yan alan ile değişik bir alanda genişlik (örneğin, makine mühendisliği öğrencisinin çevre veya yazılım gibi ilgili bir yan alan ile, iktisat gibi değişik bir alanda dersler alması gibi).

• Programların ana dal (major) ve en az bir yan dal (minor) teklinde düzenlenmesi,
• Müfredatlar ve ders içeriklerinde grup çalışmasını içeren proje ve tasarımların ağırlığının artırılması,
• Bilgisayar uygulamalarının her dersin içeriğindeki ağırlığının artırılması,
• Alanlar ve disiplinler arasındaki ortak derslerin artırılması, hatta diplomaların genelleştirilmesi.

Milli Eğitimi Geliştirme Projesinin Hizmet Öncesi Öğretmen Eğitimi bölümü, 1 Aralık 1994 tarihinde, üç yıllık bir proje olarak başlamıştır. Proje, önce Aralık 1997’den Haziran 1998’e, daha sonra Aralık 1998’e ve son olarak da 30 Haziran 1999’a kadar olmak üzere üç kez uzatılmıştır. Dünya Bankası tarafından Türkiye Cumhuriyetine sağlanan bir kredi ile desteklenmekte olan proje, Kurulumuz tarafından yönetilmektedir. Projenin Teknik Yardım Anlaşması, uluslararası ihale ile İngiliz Kültür Heyetine verilmiş ve bu kurum tarafından bir Amerikan üniversitesi olan Arizona State Üniversitesi ve bir Türk firması olan Vaktaş ile alt sözleşme yapılmıştır. Milli Eğitimi Geliştirme Projesi’nin toplam değeri 90,2 milyon ABD dolarıdır. Projenin bu raporda açıklanan Hizmet Öncesi Öğretmen Eğitimi bölümüne tahsis edilen miktar ise 23,1 milyon ABD dolarıdır.

Üzerinde çalışılan alanlar, okul müfredatının temel konularının büyük bölümünü içermektedir. Bunlar, ortaöğretim düzeyinde, matematik, biyoloji, fizik, kimya, sosyal bilimler, yabancı dil, müzik ve resim; ilköğretim düzeyinde ise, matematik, fen bilgisi, sosyal bilgiler, müzik ve resimdir.

Müfredat geliştirme çalışması projenin ilk aşamasında yapılmıştır. 1995-1996 eğitim-öğretim yılı boyunca, Türkiye, İngiltere ve ABD’den yirmi danışman ile pilot üniversitelerin öğretim üyelerinden oluşan grup, on dört konu paneli üzerinde birlikte çalışmışlardır. Bu gruplar, her alanın öğretim metodolojisinde yeni materyaller üretmişlerdir. Ayrıca, öğretmen eğitimi programlarında yer alan öğretmenlik uygulamasının ve eğitim fakülteleri ile okullar arasındaki işbirliğinin geliştirilmesine dönük yoğun bir çalışma yapılmıştır. Alan panelleri ile birlikte çalışan danışmanlar tarafından, alan öğretim metotlarını kapsayan bir dizi kitap hazırlanmıştır. Birinci Aşamanın sonunda, Haziran 1996 itibarıyla, proje tarafından İngilizce ve Türkçe olarak üretilen kitapların sayısı 44’e ulaşmıştır.

Gözden geçirilmiş kitaplar, yayıncı ve telif hakkı sahibi YÖK olmak üzere Nisan ve Mayıs 1997’de yayınlanmıştır. Proje yayınlarının listesi Tablo 6.1’de verilmiştir. Haziran 1997’de yeni yayınlar kullanılarak bir dizi seminer daha yapılmıştır. Bu seminerler, ilköğretim eğitimi konuları için Gazi Üniversitesi, Kastamonu Eğitim Fakültesi’nde, ortaöğretim eğitim konuları için ise Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi’nde gerçekleştirilmiştir. Bu seminerlere katılanların sayıları Tablo 6.2’de gösterilmiştir. Kitaplar, seminerlerden sonra tüm eğitim fakültelerine dağıtılmıttır. Söz konusu kitaplar, şu anda yeniden yapılanma kapsamında uygulanmakta olan öğretmen eğitimi programlarının alan metodolojisi derslerinde kullanılmaktadır.

• Fakülte-Okul İşbirliği

Proje, Ağustos 1997’den itibaren müfredat geliştirme kapsamında Okullardaki Uygulama Çalışmaları’nı geliştirmeye başlamıştır. Bu amaçla, YÖK ve MEB işbirliği ile ondokuz öğretmen ve akademisyenden oluşan bir İşbirliği Çalışma Grubu oluşturulmuştur. Çalışma Grubu, Şubat 1998’de İngiltere’de dört haftalık bir kurs görmüş, bu sırada “Fakülte-Okul İşbirliği Kılavuzu” taslağını yazmış ve bir öğretim video kasedi hazırlamıştır. Daha sonra Ankara’da, öğretmen eğitimi ile ilgili 70 fakülte için 5 paralel grup ile, öğretmen eğitiminde üniversite-okul işbirliği üzerine seminerler düzenlenmiştir. Eğitim fakültelerinin yanı sıra, teknik eğitim ve ilahiyat fakülteleri de bu seminerlere katılmıştır. Ayrıca, eğitim fakültelerinin bulunduğu her şehirden bir ya da iki öğretmen, seminere katılmak ve daha sonra fakülte ile birlikte çalışmak üzere seçilmiştir.

Çalışma Grubu daha sonra işbirliği ile ilgili taslak dokümanları yeniden gözden geçirmiştir. Ayrıca, 1998 yaz döneminde yapılacak işbirliği eğitim kursları için bir video eğitim kaseti hazırlamışlardır. Mayıs-Haziran 1998’de ülke çapında, Çalışma Grubu ve Şubat Konferansına katılan fakülte-okul işbirliği temsilcileri tarafından birlikte yürütülen 38 işbirliği konferansı gerçekleştirilmiştir. Bu kurslara 1.842 kişi katılmıştır. Bunların yaklaşık üçte biri, 72 fakülteden (42 eğitim fakültesi, 19 teknik eğitim fakültesi ve 11 ilahiyat fakültesi) gelmiştir. Diğer katılımcılar ise, eğitim fakültelerinin 850 uygulama okulunu temsil eden öğretmenlerdir. Kısa süre sonra, Öğretmen Adaylarının Milli Eğitim Bakanlığı’na Bağlı Eğitim-Öğretim Kurumlarında Yapacakları Öğretmenlik Uygulamasına İlişkin Yönerge, Milli Eğitim Bakanlığı ve YÖK Başkanı arasında imzalanan protokol ile birlikte proje tarafından yayınlanmıştır.

Projenin başlangıcında, alan öğretim yöntemleri üzerinde eğitim görmek için yüksek lisans, doktora ve doktora sonrası düzeylerinde olmak üzere üç tip burs verilmiştir. Bu şekilde burs alan 91 öğrencinin dağılımı Tablo 6.3’de gösterilmiştir. Burs alanlar İngiltere, ABD ve Almanya’da yirmi sekiz farklı üniversiteye yerleştirilmişlerdir. Öğrenimlerini tamamladıklarında kendi fakültelerine, farklı bir sistem hakkında deneyim kazanmış ve Türkiye’de öğretmen eğitiminin daha da geliştirilmesine katkıda bulunmaya hazır olarak döneceklerdir.

• Tubat 1997: 88 Dekan ve Bölüm Batkany’na İngiltere veya ABD’de eğitim fakültelerini ziyaret etmeleri için kısa çalışma gezileri
• Nisan-Haziran 1997: 51 ilk ve ortaöğretim öğretmen eğitimcileri için İngiltere ve ABD’de alan metodolojisinde on haftalık eğitim
• Mayıs-Haziran 1997: 45 Rektör ve YÖK üyesi için İngiltere ve ABD’de eğitim fakültelerine inceleme gezileri

• Tubat 1998: İşbirliği Çalışma Grubu için King’s College, Londra’da dört haftalık eğitim
• Haziran 1998: Öğretmen Yetiştirme Milli Komitesi üyeleri için İngiltere ve ABD’ye akreditasyon üzerine inceleme gezileri

• Eğitim teknolojileri laboratuvarında bulunması gereken malzemeler (bilgisayar, yazıcı, tarayıcı, datashow, tepegöz, slayt makinası, fotokopi makinası, cilt makinası v.s.)
• Mikroöğretim ile ilgili teçhizat
• Bilgisayar laboratuvarı (bilgisayarlar, yazılımlar ve internet bağlantısı ile ilgili donanım)
• Alan öğretimi ile ilgili malzemeler
• Kitap ve CD’ler.

Bu alanlarda alınacak malzemeler belirlendikten sonra, Mart ve Nisan 97 aylarında iki ayrı uluslararası ihaleye çıkılmıştır. Söz konusu ihaleler Temmuz 1997’de sonuçlandırılmış ve alım işlemleri başlamıştır. 1998 yılı içerisinde alımı tamamlanan malzemelerden, bilgisayar donanımları, fotokopi makinaları, tepegözler ve televizyon-video cihazları, tüm eğitim fakültelerine teslim edilmiştir. Mikroskop, fizik eğitimi laboratuvarı teçhizatı, öğretmen destek materyali, hazır slaytlar, kimya ve biyoloji eğitimi teçhizatı, laboratuvar için kimyasal maddeler, müzik enstrümanları, müzik yazılımları, notalar, CD’ler, haritalar, küreler, atlaslar ve ekoloji eğitimi teçhizatı gibi kalemler ise ilgili bölümleri olan fakültelere ihtiyaçları ölçüsünde temin edilmiştir.

1998 yılında yeni açılan eğitim fakültelerinin ihtiyacını karşılamak üzere bilgisayar donanımları, fotokopi makinaları ve tepegözler için ihale şartnamesine uygun olarak ek alım yapılarak, malzeme alımına başlanmıştır. Halen, bilgisayar donanımları söz konusu fakültelere ulaştırılmış olup, diğer iki kalemin teslimi ise 1999 yılı başlarında gerçekletecektir.

1998-1999 eğitim-öğretim yılından itibaren uygulanmaya başlatılan öğretmen yetiştiren programlardaki yeni düzenleme ile Eğitim Fakültelerinin, ülkenin öğretmen ihtiyacını daha etkili ve verimli bir biçimde karşılamaları, daha nitelikli öğretmen yetiştirmeye yönelik programlar yürütmeleri ve daha sağlıklı bir yapı içinde işlevlerini yerine getirmeleri öngörülmektedir. Bazı fakültelerimizde yeni düzenlemeye göre açılan programlarda öğretim elemanı sıkıntısı çekilebilecektir. Özellikle özel öğretim yöntemleri alanında ülkemizde yetişmiş öğretim elemanı sayısı yok denecek kadar azdır. Bu nedenle, Yükseköğretim Kurulu ile Milli Eğitim Bakanlığı'nın ortaklaşa almış oldukları kararla, 1997 yılı içinde 1416 sayılı Kanun çerçevesinde yurt dışında lisansüstü eğitim yapmak amacıyla verilen burslardan 750 tanesi, öğretmen eğitimi ile ilgili alanlara ayırmıştır. Bunlarla ilgili bilgiler Bölüm 5.1.1’de verilmiş ve bursların alanlara göre dağılımı Tablo 5.9’da gösterilmişti. Doldurulamayan bursların yeniden kullanıma açılması için MEB’ından gerekli izin alınmıttır. Bu kapsamda, söz konusu burslar iki farklı kategoride kullanılacaktır. Birinci kategoride kullanılacak bursların sayısı 350 olup, bu burslara 2 yıllık öğretmenlik tecrübesine sahip ve halen öğretmenlik yapanlar başvurmuşlar ve yapılan seçme sınavı neticesinde 127 aday üniversitelerimiz adına yurtdışında yüksek lisans ve doktora yapmak üzere seçilmiş bulunmaktadır. Sınavı kazanan adayların alanlara ve ülkelere göre dağılımı Tablo 6.8’de verilmiştir. İkinci kategoride yer alan bursların sayısı ise 235 olup, bu burslara lisans mezunu adaylar başvurabilecektir. Adıgeçen bursların alanlara göre dağılımı ise

 Tablo 6.8 1998 yılında verilen bursları kazanan öğretmenlerin alanlara ve ülkelere göre dağılımı.

6.2 Meslek Yüksekokulları

6.2.1 Fiziki imkanlar

Mevcut meslek yüksekokullarından bazılarının kendilerine ait binaları bulunmamaktadır. Bir kısmı devlet dairelerinin kullandığı binalarda görev yapmakta, bazıları ise lise düzeyindeki okullarla aynı binayı paylaşmaktadırlar. Oysa pratik uygulama ağırlıklı olan bu okulların, özel tasarımı yapılmış binalarda eğitim-öğretimi sürdürmeleri eğitimin kalitesi yönünden büyük önem taşımaktadır.

Sanayinin gereksinim duyduğu standartlarda bir eğitim gerçekleştirebilmek için, bu okulların iyi teçhiz edilmiş ve laboratuvar ile atelyelerin sanayinin uyguladığı teknolojiye uygun olarak donatılmış olmaları gerekmektedir. Ancak sayıları sürekli olarak artan meslek yüksekokullarında maliyeti yüksek olan bu donanımların eksik olduğu bilinmekte, hatta bunların büyük bir bölümü, kendilerine alt yapı teşkil eden mesleki ve teknik liselerden tesis, araç ve gereç bakımından daha düşük düzeyde bulunmaktadır.

6.2.3 Meslek yüksekokullarına gelen öğrenci profilleri

Türk eğitim sisteminin önemli çarpıklıklarından biri, ortaöğretimdeki mesleki ve teknik eğitim ile meslek yüksekokulları arasındaki irtibatsızlıktır. Mesleki ve teknik liselerdeki öğrenci maliyetleri genel liselerdeki maliyetlerin çok üstündedir. Hal böyle iken, ortaokuldan sonra sınavla girilen mesleki ve teknik liselerin mezunları, yükseköğretime girişte ikinci bir sınavla bambaşka alanlara yönelmektedir. Şu anda meslek yüksekokullarına giren öğrencilerin ancak % 40'ı meslek ve teknik lise mezunu olup, geri kalan büyük bir bölümü genel lise kökenli öğrencilerdir.

1997-1998 eğitim-öğretim yılında çeşitli tür mesleki ve teknik liselerdeki okul ve öğrenci sayıları Tablo 6.10’da gösterilmittir.

• Mesleki ve Teknik Eğitim Bölgeleri (METEB)

Mesleki ve teknik liselerden mezun olan öğrencilerin meslek yüksekokullarına girişlerinin yönlendirilmesi ve kolaylaştırılması hususunda bir dizi proje başlatılmıştır. Bu projelerin en önemlilerinden biri; sekiz yıllık kesintisiz eğitimden sonra, mesleki ve teknik ortaöğretimi seçen öğrencilerin, mezuniyetlerinden sonra, kendi alanlarındaki meslekyüksekokullarına sınavsız geçişlerine imkan sağlayan METEB projesidir.

15. Milli Eğitim Şurası’nda da görüşülen ve karara bağlanan bu projede, sekiz yıllık kesintisiz eğitimi bitiren öğrenciler, Milli Eğitim Bakanlığı tarafından bir yıllık yönlendirme eğitimine tabi tutulacak ve bunun sonunda kendilerine iki seçenek sunulacaktır. Bunlardan birincisi Genel Lise seçeneği, diğeri de Mesleki ve Teknik Eğitim seçeneğidir.

Bir yıllık yönlendirme eğitimi sonunda genel liseyi seçen öğrenciler, mezuniyetlerinden sonra üniversiteye giriş sınavlarına girerek kazandıkları dört yıllık programlarda öğrenimlerini sürdüreceklerdir. Mesleki ve teknik eğitim kulvarını tercih eden öğrenciler ise, bu eğitimlerini bitirdikten sonra hiçbir sınava tabi olmaksızın, bölgelerindeki meslek yüksekokullarına geçecekler ve burayı da başarıyla bitiren öğrenciler, % 20’ye varan oranda 4 yıllık programlara dikey geçiş yapabileceklerdir. Dört yıllık programlara dikey geçiş yapan bu öğrencilerin % 10’u, mesleki ve teknik eğitim fakültelerine yönlendirilerek öğretmen olarak yetittirilecek ve böylelikle mevcut mesleki ve teknik liselerle, meslek yüksekokullarının öğretim elemanı ihtiyacı da bir ölçüde karşılanmış olacaktır.

Bu sistemde, Türkiye genelinde birçok mesleki ve teknik eğitim bölgeleri kurulmaktadır. Mesleki ve Teknik Eğitim Bölgesi (METEB), bir meslek yüksekokulu ile müfredat programları bütünlüğü içinde irtibatlandırılmış mesleki ve teknik ortaöğretim kurumlarından oluşmaktadır. METEB içinde yer alan ortaöğretim kurumlarının öğrencileri, ortaöğretim düzeyinde öngörülen şartları yerine getirdikleri ve arzu ettikleri takdirde aynı bölge içindeki meslek yüksekokuluna sınavsız olarak geçirilecektir.

METEB’ler ve bunların içinde yer alacak olan meslek yüksekokulları ile ortaöğretim kurumları; Milli Eğitim Bakanlığı, Yükseköğretim Kurulu, üniversiteler, ilgili kamu kurumları ve meslek üst kuruluşlarının yetkili temsilcilerinin oluşturacağı, Mesleki ve Teknik Eğitim Bölgeleri Üst Kurulu’nca belirlenecektir. Ayrıca, her METEB içinde, yerel yöneticiler, ilgili meslek yüksekokulu ve bölgedeki lise müdürleri ile programların niteliklerine göre yerel meslek kuruluşlarının temsilcilerinden oluşan ve METEB Üst Kurulu’na karşı sorumlu olan Bölge Eşgüdüm Kurulları kurulacaktır.

Şu anda Milli Eğitim Bakanlığı ile ortaklaşa yürütülen bu projede, her üniversite bölgesi bir METEB bölgesi olarak seçilmiştir. METEB’ler içindeki meslek yüksekokulları ile meslek ve teknik liseler tek tek saptanmakta, uyguladıkları programlar gözden geçirilmekte ve program bütünlüğü sağlananlar birbirleri ile irtibatlandırılmaktadır. METEB içindeki bir meslek yüksekokuluna irtibatlandırılan mesleki ve teknik lise öğrencileri, mezun olduklarında arzu ettikleri takdirde anılan meslek yüksekokuluna sınavsız geçiş yapabilecek ve ön lisans eğitimini tamamlayacaklardır. İrtibatlandırılan eğitim kurumlarının yönetim biçimleri, bütçeleri, program geliştirme faaliyetleri, öğretim elemanları görevlendirilmesi ve birbirlerinin imkanlarından yararlanmaları gibi hususlar, METEB Üst Kurul ve Eşgüdüm Kurullarının direktiflerine göre, ortak bir yönetim ve sorumluluk anlayışı içinde yürütülecektir. Bu konu ile ilgili protokol, yönetmelik ve yasa taslağı çalışmaları son aşamasına gelmiştir.

Çalışmalarda karşılaşılan ve öncelikle çözülmesi gereken problemlerinden biri, METEB bölgelerindeki meslek yüksekokulları ile mesleki ortaöğretim kurumlarının uyguladıkları programların irtibatlandırılmasında karşılaşılan zorluktur. Program irtibatlandırması, bazı METEB’lerde çok kolay olmasına karşın, bazılarında program bütünlüğü sağlanmakta zorluk çekilmektedir. Bu husus özellikle İstanbul, Ankara ve İzmir gibi meslek yüksekokulu sayısının çok az, buna karşın mesleki ve teknik lise sayılarının çok fazla olduğu büyük şehirlerde kendini göstermektedir. Anılan şehirlerde en az 500-1000 kişilik ve ortaöğretim programları ile irtibatlandırılmış çağdaş programlar uygulayan yeni meslek yüksekokullarının bir an önce kurulması, büyük ve acil bir ihtiyaç olarak ortaya çıkmaktadır.

Sekiz yıllık kesintisiz eğitimi bitiren öğrencilerin kendilerine uygulanacak yönlendirme eğitimi ile, büyük bir çoğunluğunun mesleki ve teknik ortaöğretimi ve bunun sonunda da meslek yüksekokullarını tercih etmeleri sonucu, yükseköğretimdeki teknikleşme oranlarında önemli artışlar sağlanabilecektir.

1999-2000 eğitim-öğretim yılına yetiştirilebileceği tahmin edilen bu projenin, gelişen Türk sanayinin şiddetle ihtiyaç duyduğu kaliteli ara insan gücü temin etme hedefine önemli katkılarda bulunacağı değerlendirilmektedir. Gençliğin genel lise eğitiminden mesleki ve teknik eğitime yönlendirilmesi sonucu, 4 yıllık programlar üzerindeki baskıda bir ölçüde hafifletilmiş olacaktır.

 

• Staj/Endüstriye dayalı eğitim

Bütün meslek yüksekokullarında ve tüm programlarda staj veya endüstriye dayalı öğretim uygulaması vardır. Bireyin gelecekteki çalışacağı iş ortamına uygun koşullarda öğrenim görmesine fırsat veren ve okullardaki eğitimi tamamlayan bir uygulama olarak bu konunun üzerinde önemle durulmaktadır. İş başında veya işle bütünleşik eğitimi sağlayan staj veya endüstriye dayalı öğrenimin kuvvetlenmesi için okul sanayi işbirliğinin geliştirilmesi önem taşımaktadır.

Mesleki-Teknik eğitimdeki kaynak sıkıntıları ve endüstrinin talebi doğrultusunda hızla artan ara insangücü ihtiyacının geliştirilmesi Endüstriyel Eğitim Projelerinin başlatılmasına neden olmuştur. Dünya Bankası kredisi kullanılarak geliştirilen projelerde yukarıda belirtilen hususlar dikkate alınmış ve bu doğrultuda çalışmalar 1984 yılından bugüne süregelmiştir.

Meslek yüksekokullarının amaçlarına yönelik, sanayi, ticaret ve hizmet sektörlerinin ihtiyaç duyduğu ara insangücünün niteliğini ve niceliğini artırmak ve bu okulları uluslararası standartlara ulaştırabilmek için 32,7 milyon ABD doları tutarında Dünya Bankası kredisi kullanılarak 1985 yılında I. Endüstriyel Eğitim Projesi başlatılmıştır. Bu proje kapsamına alınan 8 meslek yüksekokulunda tamamen yeni bir yapılanmaya gidilmiş, programları geliştirilmiş, öğretim üyelerinin sayıları artırılarak bunlardan 199'u yurtdışında eğitilmiş ve laboratuvarları en son teknolojiyi içeren teçhizatla donatılmıştır. Tamamlanmış olan birinci proje kapsamındaki 8 meslek yüksekokulu batıdaki emsalleri düzeyindedir.

1989 yılında II. Endüstriyel Eğitim Projesi için Dünya Bankası'ndan 102,8 milyon ABD doları tutarındaki kredi sağlanmıştır. Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti tarafından 50 milyon dolar inşaat harcamaları için taahhüt edilmiş ve 22 meslek yüksekokulunun fiziksel imkanları, program bazında hazırlanan standart tasarım ilkeleri doğrultusunda projelendirilmiş ve inşaatlar tamamlanmıştır. Bu proje kapsamında bulunan meslek yüksekokullarının atölye ve laboratuvarları son teknolojiye sahip teçhizat ile donatılmıştır. Bu okulların kadroları genişletilmiş ve öğretim elemanlarından 533'ü yurtdışında eğitilmiştir.

II. Endüstriyel Eğitim Projesinin diğer bir amacı ise mesleki ve teknik öğretmen ihtiyacını karşılamaktır. Bu doğrultuda Gazi Üniversitesi Teknik Eğitim, Gazi Üniversitesi Mesleki Eğitim, Gazi Üniversitesi Endüstriyel Sanatlar, Gazi Üniversitesi Ticaret ve Turizm, Gazi Üniversitesi Yaygın Eğitim, Marmara Üniversitesi Teknik Eğitim ve Fırat Üniversitesi Teknik Eğitim Fakülteleri proje kapsamına alınmış ve öğretim elemanlarına yurtiçi ve yurtdışı eğitim verilmiştir. Bu amaçla 234 öğretim elemanı yurtdışında eğitime gönderilmiştir.

Proje kapsamında yapılan çalışmalardan bir diğeri de, meslek yüksekokullarında uygulanan stajı, Endüstriye Dayalı Eğitim (EDE) adı altında geliştirmek ve okul sanayi işbirliğini kuvvetlendirici çalışmaları artırmak olmuştur. Bu çalışmaların başında EDE yönetmeliği gelmektedir. 12 haftaya çıkarılan EDE uygulaması, proje kapsamında bulunan tüm okullar tarafından uygulanmaktadır. Diğer bir çalışma ise, İstanbul Sanayi Odası Vakfı (İSOV) ile yapılan işbirliğidir. Bu maksatla Şubat 1997 tarihinde YÖK ile İSOV arasında okul-sanayi işbirliğini içeren bir protokol imzalanmış olup başarıyla sürdürülmektedir.

Yürürlükte olan 3308 sayılı Çıraklık ve Mesleki Eğitim Kanunu kapsamında uygulanan staj yönetmeliği, sadece meslek ve teknik liseler için geçerli olup meslek yüksekokullarını kapsamamaktadır. Bu eksikliği gidermek için Milli Eğitim Bakanlığı’nın yeni hazırlamış olduğu Meslek Eğitimi Kanunu taslağına, yükseköğretim öğrencilerinin staj eğitimleri de dahil edilmiştir. Bu yasanın yürürlüğe girmesiyle, endüstriye dayalı eğitim ve okul-sanayi işbirliği çalışmalarında büyük mesafe katedilmiş olacaktır.

Mesleki ve Teknik yükseköğretimde okutulan tüm programların, mesleki ve teknik ortaöğretimde okutulan programlarla olan ilişkileri, sorunları ve geliştirilme ihtiyaçları ile mesleki ve teknik yükseköğretim öğrencilerinin iş yerlerindeki eğitimi, istihdam durumları, mesleki ve teknik eğitim fakültelerinin öğretmen yerleştirme konuları, 22-26 Şubat 1999 tarihinde yapılan 16. Milli Eğitim Şurası'nda görüşülerek karara bağlanmıştır.

Özetle, ülkemizde halen faal olan toplam 386 meslek yüksekokulundan teknik programlara sahip 286 meslek yüksekokulu bulunmaktadır ve bu okulların sadece 30'u dünya standartlarına uygun hale getirilmiştir. Yaklaşık % 10'luk bir gelişmişlik, henüz mesleki teknik eğitim için yeterli değildir. Türkiye genelinde üçüncü bir meslek yüksekokulları projesine daha ihtiyaç duyulmaktadır. Bu doğrultuda gerekli hazırlıklara başlanmıştır.

 

• Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Dersi

Cumhuriyetimizin laik, demokratik ve sosyal bir hukuk devleti olma niteliklerinin korunabilmesi, Atatürk ilke ve inkılaplarını doğru kavramış gençlerin yetiştirilmesine bağlıdır. Bu nedenle, üniversitelerimizde okutulan Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi dersinin amacına uygun olarak işlenmesi, ülke rejimi ve geleceği için büyük önem taşımaktadır.

Bu amaçla, 17 Haziran 1997 tarihli YÖK Yürütme Kurulu toplantısında bir komisyon oluşturulmasına karar verilmiştir. Ankara, Atatürk, Boğaziçi, Dokuz Eylül, Hacettepe ve İstanbul Üniversiteleri bünyelerinde yer alan Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü Müdürleri; Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu; Atatürk Araştırma Merkezi ve Türk Tarih Kurumu Başkanları ile 1 Temmuz 1997 günü Ankara’da yapılan toplantıda, dersin daha yararlı olabilmesi için neler yapılabileceği geniş bir şekilde tartışılmıştır.

YÖK Yürütme Kurulu, 9 Temmuz 1997 tarihli toplantısında ise Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi dersinin üniversitelerimizde verilişi ve işlenişine ilişkin sorunları saptamak, yöntem geliştirmek ve dersi veren tüm öğretim elemanlarına hizmet içi eğitim vermek amacıyla Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüleri’nin bulunduğu üniversitelerimizde bölgesel seminerler düzenlemeye karar vermiştir. Ayrıca,

• Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi dersinin sınavlarının üniversitelerin kendi içinde merkezi sistemle yapılması,
• Yüksek lisansı olmayan öğretim elemanlarının önümüzdeki 5 yıl içerisinde tezsiz yüksek lisans yapmaları ve doktorasız elemanların da doktora çalışmalarına başlaması

kararları alınarak üniversite rektörlüklerine bildirilmittir.

Bu kararlar doğrultusunda, Abant İzzet Baysal, Ankara, Başkent, Bilkent, Cumhuriyet, Erciyes, Gazi, Kırıkkale, On Dokuz Mayıs, Osmangazi ve Selçuk Üniversiteleri öğretim elemanlarının katıldığı ilk seminer, 13-15 Ekim 1997 tarihleri arasında Ankara Üniversitesi’nde; Fatih, İstanbul, İstanbul Teknik, Kadir Has, Kültür, Maltepe, Marmara, Mimar Sinan, Trakya, Çanakkale, Uludağ Üniversiteleri ile Gebze Yüksek Teknoloji Enstitüsü öğretim elemanlarının katıldığı ikinci seminer 6-7 Ocak 1998 tarihlerinde İstanbul Üniversitesi’nde; Adnan Menderes, Afyon Kocatepe, Balıkesir, Celal Bayar, Dokuz Eylül, Dumlupınar, Ege, Muğla, Pamukkale Üniversiteleri ile İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü öğretim elemanlarının katıldığı üçüncü seminer 30 Nisan – 1 Mayıs 1998 tarihleri arasında İzmir Dokuz Eylül Üniversitesi’nde; Atatürk, Dicle, Fırat, Harran, Gaziantep, İnönü, Kafkas, Kahramanmaraş Sütçü İmam, Karadeniz Teknik ile Yüzüncü Yıl Üniversiteleri öğretim elemanlarının katıldığı dördüncü seminer 24-25 Eylül 1998 tarihleri arasında Erzurum Atatürk Üniversitesinde; Akdeniz, Anadolu, Çukurova, Gaziosmanpaşa, Hacettepe, Mersin, Mustafa Kemal, Niğde, Orta Doğu Teknik, Süleyman Demirel, Atılım, Çankaya ile Çağ Üniversiteleri öğretim elemanlarının katıldığı beşinci seminer 14-15 Aralık 1998 tarihleri arasında Hacettepe Üniversitesi’nde gerçekleştirilmiştir. Boğaziçi, Galatasaray, Kocaeli, Sakarya, Zonguldak Karaelmas, Yıldız Teknik, Beykent, Bilgi, Doğuş, Işık, Koç ve Yeditepe Üniversiteleri öğretim elemanlarının katılacağı altıncı seminer ise, 14-15 Nisan 1999 tarihleri arasında Boğaziçi Üniversitesi’nde yapılacaktır.

Bu seminerler tamamlandıktan sonra, Ankara’da, Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü Müdürleri ile Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Bölüm Başkanlarını