1. Lisans ve Ön Lisans Öğrenci Sayıları

Lisans ve ön lisans düzeyindeki öğrencilerden fakülte ve açıköğretimde kayıtlı olanların yıllara göre değişimi Şekil 4.1’de, 2 ve 4 yıllık yüksekokullarda kayıtlı olanların yıllara göre değişimi ise Şekil 4.2’de gösterilmiştir.

 



Şekil 4.1 Fakülte ve açıköğretimde kayıtlı öğrencilerin yıllara göre dağılımı.

 

 

1997-1998 eğitim-öğretim yılı itibarı ile ülkemizdeki tüm yükseköğretim kurumlarında yürütülen lisans ve ön lisans düzeyindeki programlara kayıtlı öğrencilerin dökümü Tablo 4.1’de gösterilmiştir.

 

 



Şekil 4.2 2 ve 4 yıllık yüksekokullarda kayıtlı öğrencilerin yıllara göre dağılımı.

 

 

 

Tablo 4.1 1997-1998 Eğitim-öğretim yılındaki öğrenci sayıları.

		Öğrenci Sayısı
ÜNİVERSİTELER
Örgün Öğretim
Fakülteler		499.675
4 Yıllık Yüksekokullar		32.500
2Yıllık Meslek Yüksekokulları		152.634
İkinci Öğretim	Lisans	100.594
	Ön Lisans	39.692
TOPLAM		825.095
Açıköğretim
Lisans		307.368
Ön Lisans		189.882
TOPLAM		497.250
DİĞER YÜKSEKÖĞRETİM KURUMLARI
Lisans		7.568
Ön Lisans		328
TOPLAM		7.896
TÜRKİYE TOPLAMI		1.330.241

 

 

Bu öğrencilerden 18.662’si yabancı uyruklu olup bunların büyük çoğunluğu Türk Cumhuriyetleri ile Türk ve Akraba Topluluklarından gelen öğrencilerdir.

Devlet İstatistik Enstitüsü verilerine göre ülkemizdeki 1997 yılı yükseköğretim çağ nüfusu 5.142.000'dir. Buna göre, ülkemizde yükseköğretimdeki toplam okullaşma oranı % 25,5, örgün öğretimdeki okullaşma oranı ise % 15,7’dir.

İki yıllık meslek yüksekokullarının örgün öğretimdeki payı % 23,3; toplam içindeki payı ise % 14,5’tir. Bu pay, ileri ülkelerin çoğunda % 30’ların üzerindedir. Öte yandan, açıköğretimin yükseköğretim sistemindeki payı % 37,4’tür. Türkiye, bu bakımdan dünya ülkeleri arasında Tayland (% 50) ve Ürdün’den (% 39) sonra üçüncü sırada yer almaktadır.

1997-1998 döneminde, üniversitelere bağlı 435 fakülte ile 135 yüksekokulda yürütülen lisans düzeyindeki örgün öğretim programlarına kayıtlı öğrencilerin öğretim alanlarına göre dağılımı Tablo 4.2’de, 360 meslek yüksekokulunda yürütülen ön lisans düzeyindeki örgün öğretim programlarına kayıtlı öğrencilerin öğretim alanlarına göre dağılımı ise Tablo 4.3'de gösterilmiştir.

 

Tablo 4.2 Öğretim alanlarına göre lisans düzeyindeki öğrenci sayıları.

Öğretim Alanı	Sayı	Yüzde
Dil ve Edebiyat	29.188	4,6
Sosyal Bilimler	196.543	31.0
Uygulamalı Sosyal Bilimler	138.995	22,0
Matematik ve Fen Bilimleri	61.433	9,7
Sağlık Bilimleri	59.971	9,5
Teknik Bilimler	107.787	17,0
Ziraat ve Ormancılık	29.034	4,6
Sanat	9.818	1,6
TOPLAM	632.769	100,0

 

 

Tablo 4.3 Öğretim alanlarına göre ön lisans düzeyindeki öğrenci sayıları.

Öğretim Alanı	Sayı	Yüzde
Sosyal Bilimler	73.728	38,3
Uygulamalı Sosyal Bilimler	72.633	37,8
Sağlık Bilimleri	14.113	7,3
Teknik Bilimler	87.617	45,6
Ziraat ve Ormancılık	10.731	5,6
Sanat	6.137	3,2
TOPLAM	192.326	100,0

1993-1994 eğitim-öğretim yılında başlatılan ve kamuoyunda paralı gece öğretimi olarak da bilinen ikinci öğretimdeki öğrenci sayılarının son üç yıldaki seyri Tablo 4.4’te gösterilmiştir. Görüldüğü gibi, ikinci öğretimdeki öğrenci sayısı son üç eğitim-öğretim yılında yaklaşık % 78’lik bir artış göstermiştir.

 

 

Tablo 4.4 İkinci öğretimdeki öğrenci sayılarının yıllara göre dağılımı.

	1995-96	1996-97	1997-98
Lisans	56.082	77.636	100.594
Ön Lisans	22.583	29.454	39.692
TOPLAM	78.665	107.090	140.286

 

1997-1998 eğitim-öğretim yılında lisans ve ön lisans düzeyindeki örgün öğretim programlarına kayıtlı toplam öğrenci sayısı bakımından en büyük ve en küçük beş üniversitemizdeki öğrenci sayıları Tablo 4.5'te gösterilmiştir.

 

Tablo 4.5 Öğrenci sayısı bakımından en büyük ve en küçük üniversiteler.

Üniversite	Öğrenci Sayısı	Üniversite	Öğrenci Sayısı
İstanbul	62.453	Çağ	136
Gazi	44.028	İstanbul Kültür	153
Marmara	40.428	Maltepe	154
Ankara	40.261	Beykent	155
Selçuk	36.785	Atılım	200

 

1997-1998 eğitim-öğretim yılında vakıf üniversitelerine kayıtlı toplam 19.988 öğrencinin üniversitelere göre dağılımı Tablo 4.6’da gösterilmiştir. Buna göre, vakıf üniversitelerindeki toplam öğrenci sayısının örgün öğretimdeki toplam öğrenci sayısına oranı % 2,4’tür. Bu oran, Japonya’da % 81, Kore’de % 74, Hindistan’da % 60, ABD’de % 26, İspanya’da % 20, İsviçre’de ise % 10’dur.

 

Tablo 4.6 Vakıf üniversitelerine kayıtlı öğrenci sayıları.

Üniversite	Öğrenci Sayısı	Üniversite	Öğrenci Sayısı
Bilkent	8.867	Işık	494
İstanbul Bilgi	2.567	Doğuş	213
Yeditepe	1.954	Atılım	200
Batkent	1.992	Beykent	155
Fatih	1.522	Maltepe	154
Koç	931	İstanbul Kültür	153
Çankaya	650	Çağ	136

1996-1997 eğitim-öğretim yılında üniversitelerimizden mezun olan öğrenci sayılarının dağılımı Tablo 4.7’de verilmiştir.

 

Tablo 4.7 Yükseköğretim kurumlarından 1996-1997 eğitim-öğretim yılında

mezun olan öğrenci sayıları.

	Mezun Öğrenci
	Sayı	Yüzde
Fakülteler	80.005	48,3
Yüksekokullar	3.683	2,2
Meslek Yüksekokulları	42.204	25,5
Açıköğretim	39.805	24,0
TOPLAM	165.697	100,0

 

 

2. Lisansüstü Öğrenci Sayıları

Üniversitelerimize bağlı enstitütülerde yürütülen yüksek lisans ve doktora (sanatta yeterlik dahil) ile tıp fakültelerinde yürütülen tıpta uzmanlık programlarındaki kayıtlı öğrenci sayılarının yıllara göre değişimi Şekil 4.3’te, mezun sayılarının yıllara göre değişimi ise Tablo 4.4’te gösterilmiştir.

 

Şekil 4.3 Yüksek lisans, doktora ve tıpta uzmanlık programlarından mezun

olanların yıllara göre değişimi.

 

 



Şekil 4.4 Yüksek lisans, doktora ve tıpta uzmanlık programlarına kayıtlı

olanların yıllara göre değişimi.

1983-1997 yılları arasındaki dönemde yüksek lisans öğrencisi sayısı 9.059'dan 49.123'e, doktora öğrencisi sayısı (sanatta yeterlik dahil) 4.336'dan 19.996'a, tıpta uzmanlık öğrencisi sayısı ise 2.364'den 5.719'a yükselmiştir. Böylece, üniversiteler dışındaki, diğer eğitim kurumlarındaki 39 tıpta uzmanlık öğrencisi ile birlikte, 1997-1998 eğitim-öğretim yılında ülkemizdeki toplam lisansüstü öğrenci sayısı 74.834'e yükselmiştir.

1997-1998 eğitim-öğretim yılında yüksek lisans ve doktora programlarına kayıtlı öğrencilerin alanlara göre dağılımı Tablo 4.8’de gösterilmiştir.

Tablo 4.8 Halen kayıtlı yüksek lisans ve doktora öğrencilerinin alanlara göre

dağılımı.

	Yüksek Lisans		Doktora
	Sayı	Yüzde	Sayı	Yüzde
Dil ve Edebiyat	1.612	3,3	714	3,6
Sosyal Bilimler	21.420	43,6	5996	30,0
Eğitim	4.603	9.4	1.394	7.0
Temel Fen Bilimleri	3.279	6,7	1.933	9.7
Sağlık Bilimleri	2.317	4.7	3.518	17.6
Mühendislik	11.808	24,0	4.313	21,6
Ziraat-Orman	3.062	6,2	1.693	8,5
Sanat	1.022	2,0	435	2,2
TOPLAM	49.123	100,0	19.996	100,0

Yüksek lisans öğrencilerinin 562'si, doktora öğrencilerinin 423'ü, tıpta uzmanlık öğrencilerinin ise 201'ü olmak üzere, toplam 1.186 lisansüstü öğrenci yabancı uyrukludur.

Üniversitelerimize bağlı 148 enstitüde, 380'i sağlık bilimleri, 375'i sosyal bilimler, 524'ü fen bilimleri ve 29'u diğer uzmanlık enstitülerinde olmak üzere, toplam 1.308 doktora programı yürütülmektedir. Doktora programlarına kayıtlı öğrenci sayısına göre en büyük ve en küçük bet üniversitemiz Tablo 4.9’da gösterilmittir.

 

Tablo 4.9 Doktora öğrenci sayısı açısından en büyük ve en küçük beş üniversite.

Üniversite	Öğrenci Sayısı	Üniversite	Öğrenci Sayısı
İstanbul	3.095	Mustafa Kemal	4
Ankara	2.207	Niğde	11
İstanbul Teknik	1.382	Çanakkale 18 Mart/Kırıkkale	16
Marmara	1.375	Mersin	19
Hacettepe	1.173	Kafkas	23

 

 

3. Öğretim Elemanı Sayıları

1996-1997 eğitim-öğretim yılından 1997-1998'e, üniversitelerimizdeki toplam öğrenci sayısı % 9'luk artışla 1.213.165’den 1.322.345’e; örgün öğretim öğrencisi sayısı % 10'luk artışla 749.970'den 825.095’e yükselmiştir. Bunların yanında, toplam öğretim elemanı sayısının % 5,1'lik artışla 52.744’den 55.444’e, öğretim üyesi (profesör, doçent ve yardımcı doçent) sayısının ise % 7,2'lik artışla 17.544’den 18.809’a yükseldiği görülmektedir.

1997-1998 ders yılında, lisans düzeyindeki örgün öğretim programlardaki öğretim üyeleri ile öğretim üyesi başına düşen öğrenci sayılarının öğretim alanlarına göre dağılımı Tablo 4.12'da gösterilmiştir. Öğretim üyesi başına düşen lisans düzeyindeki örgün öğretim öğrenci sayısı, 1996-1997 eğitim-öğretim yılında 34 iken bu sayı, 1997-1998 eğitim-öğretim yılında 35'e yükselmiştir.

Ön lisans programlarındaki ders veren öğretim elemanı (öğretim üyesi, öğretim görevlisi, okutman ve uzman) sayıları ile ders veren öğretim elemanı başına örgün öğretim öğrencisi sayıları Tablo 4.13'de verilmiştir. Buradan görüldüğü gibi, diğer öğretim elemanları da dahil edilmesine karşın, ön lisans programlarındaki genel oran, lisans düzeyindeki genel oranın çok üzerindedir.

1992 yılından sonra kurulmuş olan 25 devlet üniversitesindeki öğretim üyesi başına düşen öğrenci sayıları, Tablo 4.16'da gösterilmiştir. Buradan görüldüğü gibi, bu üniversitelerimizdeki toplam öğretim üyesi sayısı, geçen ders yılından bu ders yılına % 17 oranında artışla, 2.158'den 2.521'e yükselmiştir. Bu artış, yükseköğretimin ülke sathına yayılması bakımından küçümsenmemesi gereken bir gelitmedir.